Teoria kapitału ludzkiego jest współczesnie szybko rozwijajaca się teoria. Mimo że już w ekonomii klasycznej spotykało się odniesienia do samego kapitału ludzkiego, a A. Smith dostrzegał wagę jednego z podstawowych elementów tego kapitału - kształcenia, to jednak kapitał ludzki nie był wówczas ujmowany i analizowany jako jakas spójna teoria. Swój sens ekonomiczny uzyskał na przełomie lat 50. i 60. XX wieku, gdy zaczęto wyjasniać znaczenie edukacji i kwalifikacji w rozwoju gospodarczym. Można przyjać, że kapitał ludzki był od tego czasu definiowany w węższym zakresie - jako umiejętnosci i wiedza, a w szerszym - jako zasób wiedzy, umiejętnosci, zdrowia, motywacji do pracy itd. tkwiacych w człowieku. Od drugiej połowy XX wieku, a zwłaszcza w latach 60. i 70. XX wieku, a następnie na przełomie wieków XX i XXI , zaczęto intensywniej podejmować kwestię analizy kosztów i wyników kształcenia oraz zwiazanej z nia rentownosci kształcenia. Badania te miały wykazać, że inwestycje w edukację sa rentowne i to zarówno dla poszczególnych osób inwestujacych w swoje kształcenie, jak i dla przedsiębiorstw, i państwa. Tym samym chciano wykazać, że wszystkie te podmioty powinny być zainteresowane jak najlepszymi efektami poniesionych nakładów na kształcenie. Efekty te sa zarówno wymierne i materialne - w postaci wynagrodzenia, stabilnego zatrudnienia, wyników funkcjonowania przedsiębiorstwa i wzrostu gospodarczego, jak i niematerialne, a w zasadzie można powiedzieć, że społeczne - w postaci zadowolenia z pracy, z życia, rozwoju demokracji, stanu zdrowia1 itd. Podobnie zreszta koszty kształcenia moga mieć wymiar materialny w postaci wydatków na czesne, podręczniki, opłatę za kursy, wypłaty stypendiów itd! oraz niematerialny lub częsciowo materialny, czas poswięcony na naukę, rezygnacja z inwestycji w dobra alternatywne itd. Można też je podzielić na koszty indywidualne, obejmujace bezposrednie wydatki danej osoby na kształcenie i utracone wynagrodzenie na skutek podjęcia studiów, oraz na koszty jednostkowe, ponoszone przez budżet państwa. Istotnym kosztem kształcenia, szczególnie wyższego, jest utracone wynagrodzenie w zwiazku z podjęciem nauki w trybie stacjonarnym.